نام
نامهای ایرانی
۱۹۰ نام با معنی و نوشتار درست: از ایران باستان و شاهنامه تا امروز.
ا
- آتوساAtoosa ♀ آتوسا، دختر کوروش بزرگ و ملکهٔ هخامنشی
- آذرAzar ♀ آتش؛ نهمین ماه سال خورشیدی
- آرزوArezoo ♀ آرزو و خواسته
- آرشArash ♂ آرش کمانگیر، پهلوانی که با تیرش مرز ایران را تعیین کرد
- آرشامArsham ♂ آرشام، پدربزرگ داریوش بزرگ
- آرمانArman ♂ آرمان و هدف
- آریاAria ⚥ نجیب و آزاده؛ نام نیاکان ایرانیان
- آزادهAzadeh ♀ آزاد، جوانمرد و والامنش
- آفرینAfarin ♀ ستایش و تحسین؛ آفرینش
- آناهیتاAnahita ♀ پاک و بیآلایش؛ ایزدبانوی آب و باروری در ایران باستان
- آواAva ♀ صدا و نوا
- آوینAvin ♀ عشق (کردی)
- آیدینAydin ♂ روشن و تابناک (ترکی)
- ابراهیمEbrahim ♂ ابراهیم پیامبر
- احسانEhsan ♂ نیکوکاری
- احمدAhmad ♂ ستودهترین
- اردشیرArdeshir ♂ کسی که فرمانرواییاش بر راستی است؛ بنیانگذار ساسانیان
- ارسلانArsalan ♂ شیر (ترکی)
- اسفندیارEsfandiar ♂ شاهزادهٔ رویینتن شاهنامه
- اشکانAshkan ♂ اشک، بنیانگذار سلسلهٔ اشکانیان
- افسانهAfsaneh ♀ داستان و افسانه
- افشینAfshin ♂ لقب فرمانروایان اسروشنه؛ سرداری نامدار
- الههElaheh ♀ ایزدبانو
- امیدOmid ♂ امید
- امیرAmir ♂ فرمانروا و سردار
- امینAmin ♂ درستکار و امانتدار
- ایرجIraj ♂ پسر فریدون و نیای ایرانیان در شاهنامه
ب
- بابکBabak ♂ پدر کوچک؛ بابک خرمدین، مبارز علیه عباسیان
- بارانBaran ⚥ باران
- بردیاBardia ♂ پسر کوروش بزرگ
- بنفشهBanafsheh ♀ گل بنفشه
- بهارBahar ♀ فصل بهار
- بهرامBahram ♂ پیروز؛ نام شاهان ساسانی و سیارهٔ مریخ
- بهروزBehrouz ♂ خوشبخت و نیکروز
- بهمنBahman ♂ منش نیک؛ یازدهمین ماه سال
- بهنازBehnaz ♀ بهترینِ ناز و زیبایی
- بهنامBehnam ♂ نیکنام و خوشنام
- بیتاBita ♀ یکتا و بیهمتا
- بیژنBijan ♂ پهلوان شاهنامه و دلدادهٔ منیژه
پ
- پارساParsa ♂ پرهیزکار و پاکدامن
- پانتهآPantea ♀ پانتهآ، بانوی هخامنشی و نماد وفاداری
- پدرامPedram ♂ زیبا و شاد
- پردیسPardis ♀ بهشت و باغ
- پروانهParvaneh ♀ پروانه
- پریساParisa ♀ مانند پری
- پژمانPejman ♂ اندوهگین
- پگاهPegah ♀ سپیدهدم
- پویاPouya ♂ پوینده و پرتلاش
- پیامPayam ♂ پیغام
- پیمانPeyman ♂ عهد و پیمان
ت
ث
ج
ح
خ
د
ر
- رامتینRamtin ♂ رامشگر افسانهای دربار جمشید
- رامینRamin ♂ شادمان؛ قهرمان منظومهٔ ویس و رامین
- رستمRostam ♂ بزرگترین پهلوان شاهنامه
- رضاReza ♂ خشنودی؛ امام هشتم شیعیان
- رعناRana ♀ زیبا و خوشقامت
- رودابهRudabeh ♀ مادر رستم در شاهنامه
- روژینRozhin ♀ آفتابی و درخشان (کردی)
- روشنRoshan ⚥ روشن و درخشان
- روشنکRoshanak ♀ روشنایی کوچک؛ همسر اسکندر
- رویاRoya ♀ خواب و رؤیا
- رهاRaha ♀ آزاد و رها
ز
س
- ساراSara ♀ پاک و بیغش
- ساسانSasan ♂ نیای ساسانیان
- سامSam ♂ نیای رستم در شاهنامه
- سپهرSepehr ♂ آسمان
- سپیدهSepideh ♀ سپیدهٔ صبح
- ستارهSetareh ♀ ستاره
- سحرSahar ♀ سپیدهدم
- سروشSoroush ♂ فرشتهٔ پیامآور
- سعیدSaeed ♂ خوشبخت
- سمیراSamira ♀ همصحبت شبانه
- سودابهSudabeh ♀ همسر کیکاووس در شاهنامه
- سهرابSohrab ♂ پسر رستم در شاهنامه
- سیاوشSiavash ♂ شاهزادهٔ بیگناه شاهنامه و نماد پاکی
- سیمینSimin ♀ نقرهای
- سیناSina ♂ برگرفته از ابنسینا، پزشک و فیلسوف بزرگ
ش
ص
ط
ع
غ
ف
- فاطمهFatemeh ♀ بازدارنده؛ نام دختر پیامبر اسلام
- فربدFarbod ♂ باشکوه
- فرزادFarzad ♂ زادهٔ فرّ و شکوه
- فرزانهFarzaneh ♀ دانا و خردمند
- فرشتهFereshteh ♀ فرشته
- فرشیدFarshid ♂ فرّ و روشنی
- فرنازFarnaz ♀ شکوه و ناز
- فرنگیسFarangis ♀ همسر سیاوش و مادر کیخسرو در شاهنامه
- فرهادFarhad ♂ کوهکنی که برای عشق شیرین کوه بیستون را کند
- فریدونFereydoun ♂ شاه شاهنامه که ضحاک ستمگر را شکست داد
- فیروزهFiroozeh ♀ سنگ فیروزه
ک
- کامبیزKambiz ♂ کمبوجیه، پسر کوروش بزرگ
- کامرانKamran ♂ کامیاب و کامروا
- کاوهKaveh ♂ کاوهٔ آهنگر که بر ضحاک شورید
- کتایونKatayoun ♀ شاهزادهبانوی شاهنامه و مادر اسفندیار
- کسریKasra ♂ شکل عربی خسرو؛ لقب انوشیروان
- کوروشKourosh ♂ کوروش بزرگ، بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی
- کیانKian ♂ پادشاهان؛ کیانیان
- کیمیاKimia ♀ اکسیر؛ چیزی کمیاب و ارزشمند
- کیوانKeyvan ♂ سیارهٔ زحل
گ
ل
م
- مازیارMazyar ♂ فرمانروای طبرستان که با عباسیان جنگید
- مانیMani ♂ پیامبر و نقاش دوران ساسانی
- ماهانMahan ♂ مانند ماه
- مجیدMajid ♂ بزرگوار و باشکوه
- محبوبهMahboubeh ♀ دوستداشتنی
- محمدMohammad ♂ ستوده؛ پیامبر اسلام
- مرتضیMorteza ♂ برگزیده؛ لقب امام علی
- مریمMaryam ♀ مریم مقدس؛ نام گل مریم
- مزدکMazdak ♂ اصلاحگر اجتماعی دوران ساسانی
- مژگانMojgan ♀ مژهها
- مسعودMasoud ♂ خوشبخت
- مصطفیMostafa ♂ برگزیده
- ملیکاMelika ♀ ملکه
- منیژهManijeh ♀ دلدادهٔ بیژن در شاهنامه
- موناMona ♀ آرزو
- مهتابMahtab ♀ نور ماه
- مهدیMehdi ♂ هدایتشده
- مهدیسMahdis ♀ ماهمانند
- مهرانMehran ♂ مهربان؛ نام خاندانی بزرگ در دوران ساسانی
- مهردادMehrdad ♂ دادهٔ مهر؛ نام شاهان اشکانی
- مهرشادMehrshad ♂ شاد از مهر
- مهرنازMehrnaz ♀ مهر و ناز
- مهریMehri ♀ مهربان
- مهساMahsa ♀ مانند ماه
- مهنازMahnaz ♀ ناز ماه
- میتراMitra ♀ مهر، ایزد روشنایی و پیمان در ایران باستان
- میلادMilad ♂ زادروز
- میناMina ♀ شیشهٔ لاجوردی؛ آسمان آبی
ن
- نادرNader ♂ کمیاب و بیهمتا؛ نادرشاه
- نازگلNazgol ♀ گل نازک و لطیف
- نازنینNazanin ♀ دوستداشتنی و نازنین
- ناصرNasser ♂ یاریگر
- نسرینNasrin ♀ گل نسرین
- نسیمNasim ⚥ باد ملایم
- نگارNegar ♀ معشوق؛ نقش و تصویر
- نواNava ⚥ نغمه و آهنگ
- نویدNavid ♂ مژده
- نیکاNika ♀ نیک و زیبا
- نیلوفرNiloufar ♀ گل نیلوفر
- نیماNima ♂ یادآور نیما یوشیج، پدر شعر نو
و
ه
ی
نام ایرانی در خارج از ایران
بسیاری از خانوادهها در خارج از ایران دنبال نامی هستند که ایرانی باشد و در آلمانی، انگلیسی یا فرانسوی هم آسان گفته شود؛ مانند دریا، سارا، کیان یا آرمان. در ثبت احوال کشورهای دیگر نوشتار لاتین ملاک است و یک شکل درست وجود ندارد؛ برای همین نوشتارهای رایج را هم آوردهایم. نامهای دارای نشان ⚥ هم دخترانهاند و هم پسرانه.